
'Als je alle plakjes pepperoni die jaarlijks worden gegeten in de VS op een rij legt, kan je de aarde 50 keer omcirkelen'; next. checkt
NRC.NEXT
8 mei 2015 vrijdag
Section: weten
 Lex Boon
Dat schrijft Bill Gates op zijn blog 
Bill Gates, de steenrijke oprichter van Microsoft, houdt van pepperoni. Maar hij was blown away toen hij ontdekte hoeveel kilo van de scherpe variant van salami er ieder jaar in de Verenigde Staten doorheen gaat, twitterde hij onlangs. Als bewijs stuurde hij een plaatje mee van de aardbol, ingepakt met een lange pepperonislinger. De boodschap: als je alle plakjes pepperoni die jaarlijks worden gegeten in de Verenigde Staten op een rij legt, kan je de aarde 50 keer omcirkelen. 
Het plaatje van Gates, dat veelvuldig werd gedeeld, was bedoeld om mensen naar zijn blog GatesNotes te lokken. Daar schrijft de miljardair dat hij zich zorgen maakt over de onhoudbare wereldwijde massaconsumptie van vlees. Het voorbeeld van de pepperoni ontleent hij aan het boek Should We Eat Meat? van de Canadese hoogleraar Vaclav Smil. 
We slaan het boek er op na, maar een soortgelijke berekening is niet te vinden. Pepperoni wordt alleen genoemd op pagina 89, waar Smil schrijft dat Amerikanen jaarlijks meer dan 100.000.000 kilo van de worst op hun pizza's doen. Zijn bron is de weinig betrouwbaar ogende site yourguidetopizza.com die een pagina met 'Pizza Trivia and Facts' heeft. Het getal is daar overigens niet te vinden. Wel wordt er gesproken over 252 miljoen pond (114.305.277 kilo), maar de originele bron voor dat getal is onduidelijk. 
Als we de auteur benaderen zegt hij dat de graphic niet rechtstreeks uit zijn boek komt, maar dat Bill's people zelf recentere cijfers hebben weten te vinden: 150.000.000 kilo pepperoni. Daarbij is er volgens Smil uitgegaan van plakjes met een diameter van 2,5 cm en een gewicht van twee gram. (,,Dit kan je allemaal op veel sites vinden.") De rekensom die volgt: 150.000.000.000 gram gedeeld door 2 gram is 75.000.000.000 plakjes. Dat maal 2,5 cm is 1.875.000 km. Deel je dat door de lengte van de evenaar (40.000 km) dan krijg je 46,9. Smil: ,,Grofweg 50 keer dus." 
Maar waar komt die 150.000.000 kilo vandaan? En is een plakje echt 2 gram en 2,5 centimeter? We zoeken contact met 'Bill's people' en krijgen uitgebreid antwoord van Ian Saunders, Senior Creative Director van bgC3, een denktank die wordt gefinancierd door Gates. Zijn blogs schrijft Gates zelf, vertelt Saunders, maar er is een klein team dat helpt met video's en datavisualisaties. Die hebben ook de graphic met de pepperoni gemaakt. Maar waar hebben ze zich op gebaseerd? 
Saunders komt verassend genoeg met een hele andere berekening. De basis is een webpagina met 'Pizza Trivia' uit 2001 (!) van thepizzajoint.com, een site die inmiddels niet meer bestaat. Daarop staat dat er naar schatting jaarlijks 3 miljard pizza's worden verkocht, waarvan 36 procent pizza pepperoni is. Vervolgens hebben ze zelf het gemiddelde aantal plakjes pepperoni geteld op pizza's van enkele grote ketens. De uitkomst: 43,75 plakjes per pizza. In een folder van een pepperonifabikant lazen ze dat de 'industrie-standaard' een diameter van 4,5 centimeter is. Als je de rekensom met deze variabelen maakt, kom je inderdaad op een baan pepperoni waarmee je 53 keer de aarde kunt omcirkelen. 
Maar dat zegt dus eigenlijk helemaal niets, omdat betrouwbare, primaire bronnen voor de data ontbreken. Een 'industrie-standaard' voor pepperoni is er ook niet echt: net zo vaak worden plakjes van 2,5 centimeter gebruikt. De toch al twijfelachtige cijfers over de hoeveelheid pepperoni die wordt geconsumeerd zijn al minstens 14 jaar oud. Daarnaast gaan de cijfers alleen over pepperoni gebruikt op pizza, niet op bijvoorbeeld sandwiches. In de stelling wordt dit onderscheid niet gemaakt. 
De stelling is gebaseerd op bij elkaar gegoogelde, onbetrouwbare en behoorlijk oude data. Hoeveel pepperoni er echt wordt gegeten in de VS is niet te achterhalen, daarom beoordelen we de stelling als ongefundeerd. Trouwens, als je iets op een rij wil leggen waarmee je 50 keer de aarde kan omcirkelen, kan je misschien beter het door Forbes geschatte vermogen van Bill Gates gebruiken. Neem 79,2 miljard dollar in briefjes van 5 dollar, leg die op een rij en je kan de evenaar zelfs 61 keer rond. 
 